«Վերածնունդ» հուշահամալիր, Բաշ-Ապարանի հերոսամարտի հուշակոթող

Հուշահամալիրը նվիրված է Մեծ Եղեռնին, Ապարանի հերոսամարտին և Մեծ Հայրենականում զոհված մարտիկներին։Գտնվում է Արագածոտնի մարզում, Ապարան քաղաքից 1,5 կմ ամ, բլրի վրա, Ապարանից Սպիտակ տանող խճուղու ձախակողմյան եզրին:Հուշարձանը կառուցվել է ԽՍՀՄ ժողովրդական ճարտարապետ Ռաֆայել Իսրայելյանի նախագծով, 1974-1979 թթ., նրա որդու՝ ճարտարապետ Արեգ Իսրայելյանի, քարագործ վարպետներ Հայկ Հովհաննիսյանի, Աղաբեկ Պապիկյանի և այլոց ջանքերով:Հուշահամալիրի դարձերեսին վիմագրված է. «ՀԱՎԵՐԺ ՓԱՌՔ ՀԱՅՐԵՆԻՔԻ ՀԱՄԱՐ ԶՈՀՎԱԾ ՀԵՐՈՍՆԵՐԻՆ»: Հակառակ՝ աե կողմից, հուշարձանը եռախորան հորինվածք ունի՝ յուրաքանչյուրի առջև կանգնեցված հուշասյուններով: Առաջինի վրա վիմագրված է. «ՄԵԾ ԵՂԵՌՆԻ ՆԱՀԱՏԱԿՆԵՐԻՆ», որի ներքևի մասում բուսական զարդամոտիվներով քանդակներ են, խոնարհված տերևներ և նրանցից մեկի վրա՝ գլուխը ցած խոնարհած աղավնի: Երկրորդ հուշասյան վրա, որ…

Եկեղեցի Սուրբ Խաչ (հայ առաքելական)Բուլղարիայի Բուրգաս քաղաքում

Բուրգասի Սուրբ Խաչ եկեղեցին կառուցվել է 1853 թ. Սուրբ Ստեփանոս փայտաշեն մատուռի տեղում, որը թվագրվում է 1673 թ.։ Եկեղեցին համարվում է Բուրգասի հնագույն շինություններից մեկը։19-րդ դ. կեսերին մատուռը վերածել են մեծ եկեղեցու։ 1896 թ. եկեղեցին օծվել է վարդապետ Վախթանգ Սիսակյանի կողմից։1958 թվականին ճարտարագետ Հրանտ Բակլայանի նախագծով կառուցվել է եկեղեցու քարե զանգակատունը, որն ունի հետևյալ արձանագրությունը.«ՅԻՇԱՏԱԿԱՐԱՆ․ ԿԱՌՈՒՑԱՒ ԶԱՆԳԱԿԱՏՈՒՆՍ ԱՅՍ Ի ՀԱՅՐԱՊԵՏՈՒԹԵԱՆ ՏԵԱՌՆ ՏԵԱՌՆ ՎԱԶԳԵՆԱՅ ԱՌԱՋՆՈՅՍՐԲԱԶԱՆԱԳՈՅՆ ԿԱԹՈՂԻԿՈՍԻՆ ԱՄԵՆԱՅՆ ՀԱՅՈՑ ՅԱՄԻ ՏԵԱՌՆ 1958 ՌՆԷ»։1970 թ. եկեղեցին ընդգրկված է Բուլղարիայի մշակութային հուշարձանների շարքում։1991 թ. եկեղեցու բակում կանգնեցվել է Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված հուշարձանը, որն իրենից ներկայացնում է խաչքար՝ դիմացը եղեռնից մազապուրծ երիտասարդ տղա։Հուշարձանի…

Հուշարձան՝ Փառք աշխատանքին (Բանվորի արձան)

Փառք աշխատանքին (առավել հայտնի է Բանվորի արձան անվանումով), հուշարձան, որ գտնվել է Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանում։ ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ, արվեստի վաստակավոր գործիչ, քանդակագործ Արա Հարությունյանի վերջին մոնումենտալ գործերից է։Վաղուց է, ինչ «Բանվորի արձանն» այլևս չկա, սակայն շատերի համար այն շարունակում է մնալ որպես տարածքում կողմնորոշվելու լավագույն միջոց։1982 թվականին Երևանի մետրոպոլիտենի «Գործարանային» կայարանի հարակից հրապարակում տեղադրվեց «Փառք աշխատանքին» կամ, ժողովրդական անվանումով, «Բանվորի արձանը»։Հետագայում հրապարակը ժողովրդի շրջանում ստացել է «Բանվորի արձանի հրապարակ» անվանումը և անգամ արձանի ապամոնտաժումից հետո շարունակվում է կոչվել այդպես։11 մետրանոց թուջե հսկան, ըստ հեղինակի, ներկայացնում է հայ աշխատավորի կերպարը, որը քայլում է դեպի Արևմտյան Հայաստան։ Այն ուներ ուրույն ծավալային…

Հուշաղբյուր Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին, 1947 թ.

Գտնվում է Արագածոտնի մարզի Արա գյուղում, գյուղամիջյան ճանապարհի ձախ կողմում։Կամարակապ խորշով լուծված ուղղանկյուն ծավալ է, խորշի երկու կողմում՝ կիսագլանաձև զույգ սյուներով: Կամարի վրա փորագրված է.«1941-45 ԹԹ. ՀԱՅՐԵՆԱԿԱՆ ՊԱՏԵՐԱԶՄՈՒՄ ԱՐԱՅԻ ԳՅՈՒՂԻՑ ԶՈՀՎԱԾ ՄԱՐՏԻԿՆԵՐԻ ՀԻՇԱՏԱԿԻՆ»:Կամարակապ խորշի մեջ ամրացված հուշատախտակին փորագրված է.«ՀԻՇԵՆՔ անուն առ անուն ՀԱՅՐԵՆԱԿԱՆ ՄԵԾ ՊԱՏԵՐԱԶՄՈՒՄ (1941-1945թ.) ԶՈՀՎԱԾ ԱՐԱՅԵՑԻՆԵՐԻՆ», այնուհետև անուն առ անուն հիշատակված են զոհված արայեցիները։Վարդագույն, սրբատաշ տուֆից է։ Չափերն են՝ 240x75x290 սմ։Հուշարձանի դիմաց բազալտե ցայտաղբյուրն է։Վերանորոգվել է 2022-2023 թթ.: